O projekcie

Założenia projektu PSPB-072/2010 „Przewlekła infekcja wirusowa w astmie: udział układu immunologicznego i lipidowej ścieżki sygnałów”.

Astma jest częstą chorobą, a wśród dzieci najczęstszą. W Polsce ok. 5,5% dorosłych choruje na astmę, w Szwajcarii 7-10%. Choroba ma charakter przewlekły, z zaostrzeniami, których najczęstszą przyczyną jest ostra infekcja rinowirusowa. Podczas gdy w leczeniu astmy dokonał się wyraźny postęp, jej etiologia i patogeneza, a także skłonność do zaostrzenia i ciężkiego przebiegu pozostają niejasne.

Przypuszczamy – w oparciu o nasze wstępne badanie – iż rinowirusy, a być może i inne wirusy, są nie tylko powodem krótkotrwałych zaostrzeń choroby, ale mogą osiedlać się na stałe w drogach oddechowych i wpływać decydująco na rozwój astmy i jej przebieg. Jest to główna hipoteza projektu, który przedstawia sposób jej weryfikacji. Długotrwałej, rocznej obserwacji poddanych zostanie grupa chorych na astmę (manifestującą się różnym fenotypem) i grupa osób zdrowych. U chorych na początku badania i na końcu, a także podczas zaostrzeń, przeprowadzona zostanie weryfikacja wirusów oddechowych w materiale biologicznym (indukowana plwocina, kondensat powietrza wydechowego, popłuczyny oskrzelowe, bioptaty oskrzeli). Obserwacje kliniczne sprzężone będą ze szczegółową analizą odpowiedzi immunologicznej – zarówno humoralnej, jak i komórkowej – zmierzającą do poznania przypuszczalnych zaburzeń regulacyjnych w zakresie układu odpornościowego u chorych. Badania kliniczne modelowane będą u zwierząt eksperymentalnych i w hodowlach komórkowych in vitro. Szczególna uwaga zwrócona zostanie na udział lipidowych ścieżek sygnałów w mediowaniu odpowiedzi immunologicznej i zapalnej.

Projekt, przewidziany na okres 48 miesięcy, przedstawia oryginalną hipotezę i sposoby jej weryfikacji. Uzyskane wyniki powinny pomóc w lepszym zrozumieniu patomechanizmu astmy, dostarczyć nowych biomarkerów odzwierciedlających przebieg choroby, a w szerszym aspekcie – przyczynić się do poznania czynników usposabiających do przewlekłej infekcji wirusowej.

Katedra Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum i jej partner szwajcarski SIAF od wielu lat prowadzą owocną współpracę naukową. Doprowadziła ona m.in. do odkrycia polimorfizmu genetycznego syntazy LTC4, wyróżnionego prestiżową nagrodą czasopisma „Lancet”. Okazał się on istotnym czynnikiem determinującym odpowiedź terapeutyczną na leki przeciwleukotrienowe. Współpraca ta zaowocowała również powstaniem Europejskiej Sieci Astmy Aspirynowej, której prężna działalność trwa już ponad 15 lat. Obydwa zespoły są w pełni przygotowane do przeprowadzenia przedstawionego projektu.